Αρχαιολογικοί χώροι

Το Κάστρο του Πλαταμώνα είναι κάστρο – πόλη της μεσοβυζαντινής περιόδου, (12ος μ.Χ αιώνας) και είναι κτισμένο νοτιανατολικά του Ολύμπου, σε θέση στρατηγική που ελέγχει τον δρόμο Μακεδονίας – Θεσσαλίας – Νότιας Ελλάδας. Ο Πύργος του, που δεσπόζει πάνω στην εθνικό οδό, είναι ένα επιβλητικό μεσαιωνικό φρούριο.
Σε μικρή απόσταση από την κωμόπολη του Πλαταμώνα και στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, σώζονται τα ερείπια του μεσαιωνικού κάστρου. Σ’ αυτό συναντάμε τα 3 βασικά χαρακτηριστικά των μεσαιωνικών φρουρίων: τον πρώτο περίβολο, το δεύτερο περίβολο που αποτελεί και την ακρόπολη και τον κεντρικό πύργο. Ο εξωτερικός τοίχος του κάστρου έχει σχήμα πολυγωνικό. Ενισχύεται από τρεις περίβολους και διατηρείται σε καλή κατάσταση. Ο εξωτερικός περίβολος είναι ευρύχωρος και η είσοδός του βρίσκεται στην νοτιοανατολική πλευρά. Στην ίδια πλευρά διακρίνεται και ερειπωμένο προτείχισμα. Το ύψος των τειχών φτάνει δεξιά από την είσοδο τα 9,5μ. και αριστερά τα 7,5μ., ενώ το πάχος κυμαίνεται μεταξύ 1,2 και 2μ. Στην βορειανατολική πλευρά υψώνεται ο μεγαλοπρεπής κεντρικό πύργος του αμυντικού συγκροτήματος με σχήμα οκταγωνικό, ύψος 16μ. και πάχος 2μ. του οποίου η είσοδος βρισκόταν, για λόγους ασφαλείας, σε ύψος 2μ από την επιφάνεια του εδάφους. Πάνω από τις δύο πύλες υπήρχε επιπλέον πύργος, σήμερα κατεστραμμένος. Στο χώρο του κάστρου διατηρείται η εκκλησία της Αγίας Παρασκευής (η μόνη από τις 5 που υπήρχαν εκεί παλαιότερα) η οποία κατά τουρκοκρατία είχε μετατραπεί σε τζαμί.
Το Κάστρο ήταν χτισμένο στη θέση της αρχαίας Ηράκλειας (ή Ηράκλειο). “Πρώτη πόλις Μακεδονίαν Ηράκλειον” γράφει ο Σκύλας το 360 π. Χ. Κτίστηκε από Λομβαρδούς Σταυροφόρους το 1204 και εξυπηρετούσε τον έλεγχο του περάσματος από τη Μακεδονία στη Θεσσαλία. Μετά την κατάληψή του από τους Βυζαντινούς, το 14ο αιώνα το κατέλαβαν οι Τούρκοι. Το 1770 καταλήφθηκε για μικρό χρονικό διάστημα από τους Έλληνες, όπως και το 1825 και 1878. Βομβαρδίστηκε από τον πλοίαρχο Σαχτούρη το 1897 και από τότε εγκαταλείφθηκε από τους Τούρκους. Στις 15-16 Απριλίου 1941 στην περιοχή του Πλαταμώνα συγκρούστηκε ένα νεοζηλανδικό τάγμα με γερμανικά τμήματα και η μάχη έληξε με υποχώρηση των Νεοζηλανδών.

Τα Λείβηθρα ήταν αρχαία πόλη της Μακεδονίας . Η θέση της ήταν στους νοτιοανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, κοντά στο Δίον. Έχουν ανακαλυφθεί ερείπια από αρχαίες εγκαταστάσεις. Κοντά βρίσκεται το ρέμα Συς (Ζηλιάνα) της Σκοτίνας των αρχαίων δημιουργώντας ένα τοπίο μεγάλης φυσικής ομορφιάς. Σύμφωνα με την παράδοση, στον τόπο αυτό είχε ταφεί ο Ορφέας. Η πόλη καταστράφηκε, σύμφωνα με τον Παυσανία όταν πλημμύρισε ο χείμαρρος Συς. Έτσι, τα ιερά, τα κτήρια και τα τείχη της καταστράφηκαν. Υπήρξαν ιερό πόλισμα των Μουσών. Για το λόγο αυτό, οι τελευταίες ονομάζονται συχνά και Λειβηθρίδες ή Λειβηθριάδες.

Το Δίον είναι μία από τις πιο ξακουστές αρχαίες μακεδονικές πολιτείες. Βρισκόταν στο νομό Πιερίας, στους ανατολικούς πρόποδες του Ολύμπου, εκεί όπου σήμερα υπάρχει το ομώνυμο χωριό. Ο χρόνος της ίδρυσής του είναι άγνωστος προς το παρόν, ενώ το όνομά του αποδίδεται στο Δία. Ο Δίας ήταν και προστάτης θεός του Δίου. Κάθε χρόνο τελούνταν γιορτή προς τιμή του θεού, τα “Δία”, με κέντρο το ναό του Δία, που ήταν χτισμένος στην πόλη.
Η ακμή της πόλης αρχίζει τον 5ο αι. π.Χ., όταν βασιλιάς της Μακεδονίας ήταν ο Αρχέλαος, που θεωρώντας το Δίον ως ιερή πόλη, συνδεμένη με τη μυθολογία του Ολύμπου, τη διάλεξε και την έκανε πνευματικό και πολιτιστικό κέντρο στη  Μακεδονία, αντίστοιχο με τους Δελφούς και την  Ολυμπία. Χτίστηκαν ναοί, στάδιο, θέατρο, τοποθετήθηκαν αγάλματα. Κάθε χρόνο, στη γιορτή των “Δίων”, οι Έλληνες διαγωνίζονταν στον αθλητισμό, στη μουσική, στη δραματική τέχνη. Ο βασιλιάς Φίλιππος διοργάνωσε αγώνες “Ολύμπια” τιμώντας τους θεούς.
Ο Μ. Αλέξανδρος, πριν ξεκινήσει για τη μεγάλη του εκστρατεία στην Ασία, τέλεσε μεγάλες θυσίες στο Δίον προς τιμή των θεών και των μουσών. Μετά την κατάλυση του Μακεδονικού κράτους από τους Ρωμαίους, τα μνημεία που λάμπρυναν το Δίον μεταφέρθηκαν στη Ρώμη.
Στα χριστιανικά χρόνια το Δίον έγινε επισκοπική έδρα. Το 14ο αι. Οι Τούρκοι εισβολείς το κατέστρεψαν και το λεηλάτησαν.
Οι ανασκαφές έφεραν στο φως αγάλματα, αγγεία, επιγραφές, κυρίως της ρωμαϊκής εποχής. Στον Αρχαιολογικό χώρο μπορεί να θαυμάσει κανείς ερείπια της αρχαίας πόλης με σπίτια, αούς, υδραγωγεία και το αρχαίο θέατρο του Δίου όπου το καλοκαίρι δίνονται παραστάσεις. Σημαντικά ευρήματα υπάρχουν στο Αρχαιολογικό Μουσείο του Δίου.

Πηγή: http://el.wikipedia.org